با پیشرفت سریع فناوری و افزایش رقابت در صنایع مختلف، واحدهای تولیدی به دنبال راهکارهایی برای بهبود عملکرد، کاهش هزینهها و افزایش کیفیت محصولات خود هستند. یکی از مهمترین این راهکارها، اتوماسیون صنعتی است. اما سؤال اصلی اینجاست که هدف از اجرای اتوماسیون صنعتی چیست و چرا صنایع مختلف به سمت استفاده از این فناوری حرکت میکنند؟
بهطور کلی، هدف از اجرای اتوماسیون صنعتی ایجاد یک سیستم هوشمند و یکپارچه برای کنترل فرایندها، کاهش وابستگی به نیروی انسانی و افزایش بهرهوری در خطوط تولید است. در این مقاله بهصورت جامع بررسی میکنیم که هدف از اجرای اتوماسیون صنعتی چیست و چه مزایایی برای صنایع مختلف به همراه دارد.
اتوماسیون صنعتی چیست؟
اتوماسیون صنعتی به استفاده از تجهیزات کنترلی مانند PLC، HMI، سنسورها، اینورترها و نرمافزارهای صنعتی برای کنترل خودکار ماشینآلات و فرایندهای تولید گفته میشود. در این سیستمها، بسیاری از عملیات بدون دخالت مستقیم انسان و بر اساس برنامهریزی دقیق انجام میشود.
اجرای اصولی اتوماسیون صنعتی باعث میشود فرایندها با دقت بالا، سرعت مناسب و کمترین میزان خطا انجام شوند.
افزایش بهرهوری؛ مهمترین هدف از اجرای اتوماسیون صنعتی
یکی از اصلیترین پاسخها به این پرسش که هدف از اجرای اتوماسیون صنعتی چیست، افزایش بهرهوری در خطوط تولید است. سیستمهای اتوماسیون قادرند بهصورت پیوسته و بدون وقفه فعالیت کنند و همین موضوع تأثیر مستقیمی بر راندمان تولید دارد.
نتایج افزایش بهرهوری شامل موارد زیر است:
-
کاهش زمان تولید
-
افزایش ظرفیت خط تولید
-
استفاده بهینه از منابع و انرژی
کاهش خطای انسانی و افزایش دقت فرایندها
یکی دیگر از اهداف مهم در مسیر تحقق هدف از اجرای اتوماسیون صنعتی، کاهش خطای انسانی است. در سیستمهای سنتی، بسیاری از خطاها به دلیل خستگی، عدم تمرکز یا اشتباهات اپراتورها رخ میدهد.
اتوماسیون صنعتی با اجرای دقیق دستورات برنامهنویسیشده، این خطاها را به حداقل میرساند. در صورت بروز مشکل نیز، امکان عیبیابی اتوماسیون صنعتی بهصورت سریع و اصولی وجود دارد که باعث کاهش زمان توقف خط تولید میشود.
کاهش هزینههای عملیاتی در بلندمدت
اگرچه پیادهسازی اتوماسیون صنعتی نیازمند سرمایهگذاری اولیه است، اما یکی از مهمترین نتایج تحقق هدف از اجرای اتوماسیون صنعتی، کاهش هزینههای عملیاتی در بلندمدت است. این کاهش هزینه از راههای زیر حاصل میشود:
-
کاهش نیاز به نیروی انسانی
-
کاهش ضایعات مواد اولیه
-
کاهش هزینه تعمیرات ناشی از خطا
-
افزایش عمر مفید تجهیزات صنعتی
به همین دلیل، بسیاری از صنایع پیشرفته، اجرای اتوماسیون صنعتی را یک سرمایهگذاری اقتصادی و هوشمندانه میدانند.
افزایش ایمنی در محیطهای صنعتی
افزایش ایمنی یکی دیگر از جنبههای مهم هدف از اجرای اتوماسیون صنعتی محسوب میشود. در محیطهایی که با خطراتی مانند دما و فشار بالا یا مواد شیمیایی سروکار دارند، کاهش حضور انسان اهمیت بالایی دارد.
با اجرای اتوماسیون صنعتی:
-
ریسک حوادث کاری کاهش مییابد
-
تماس مستقیم اپراتورها با تجهیزات خطرناک کمتر میشود
-
استانداردهای ایمنی بهتر رعایت میگردد
پایش و کنترل هوشمند فرایندها
یکی از اهداف کلیدی در راستای هدف از اجرای اتوماسیون صنعتی، امکان پایش و کنترل لحظهای فرایندهاست. با استفاده از سیستمهای مانیتورینگ و HMI، وضعیت تجهیزات و عملکرد خط تولید در هر لحظه قابل بررسی است.
این قابلیت باعث میشود:
-
مشکلات پیش از ایجاد توقف شناسایی شوند
-
تصمیمگیریهای مدیریتی دقیقتر انجام شود
-
عملکرد کلی سیستم بهینه گردد
هدف از اجرای اتوماسیون صنعتی در صنایع خوراک دام و طیور
در صنایع غذایی، بهویژه کارخانههای تولید خوراک دام و طیور، دقت و یکنواختی محصول اهمیت بسیار بالایی دارد. یکی از مهمترین مصادیق هدف از اجرای اتوماسیون صنعتی در این حوزه، کنترل دقیق فرمولاسیون و کیفیت محصول است.
استفاده از اتوماسیون فرایند تولید خوراک دام و طیور باعث میشود:
-
توزین مواد اولیه با دقت بالا انجام شود
-
ترکیب مواد بهصورت یکنواخت صورت گیرد
-
کیفیت محصول نهایی ثابت بماند
-
راندمان خط تولید افزایش یابد
انعطافپذیری و توسعهپذیری خطوط تولید
یکی دیگر از نتایج دستیابی به هدف از اجرای اتوماسیون صنعتی، افزایش انعطافپذیری خطوط تولید است. با تغییر برنامه PLC یا تنظیم نرمافزارها میتوان:
-
محصولات جدید تولید کرد
-
ظرفیت تولید را افزایش داد
-
فرایندها را مطابق نیاز بازار بهینهسازی کرد
این ویژگی نقش مهمی در افزایش رقابتپذیری صنایع دارد.
جمعبندی نهایی
در پاسخ به این سؤال که هدف از اجرای اتوماسیون صنعتی چیست، میتوان گفت این هدف شامل افزایش بهرهوری، کاهش هزینهها، بهبود کیفیت، افزایش ایمنی و کنترل هوشمند فرایندهای تولید است.
در نهایت، هدف از اجرای اتوماسیون صنعتی ایجاد زیرساختی پایدار برای رشد صنایع و افزایش توان رقابتی در بازارهای داخلی و بینالمللی محسوب میشود.